Üçlü Enerji Açmazı: Sürdürülebilirlik, Güvenlik ve Enerjiye Erişim

2010 yılından bu yana Dünya Enerji Konseyi tarafından ülkelerin enerji profilini gösteren Trilemma Endeksi raporları yayınlanmaktadır. Raporda ülkeler en önemli 3 kriter olan enerji güvenliği, enerjiye erişim ve sürdürülebilirlik konusunda sıralanır. Çeşitli yöntemler uygulanarak yapılan sıralamada bu 3 boyutu dengelemeyi sağlayan en başarılı ülke AAA, en başarısız ülke de DDD notunu alır. Puan sistemine bakıldığında 8 – 10 arası A, 5 – 8 arası B, 2.5 – 5 arası C ve 0 – 2.5 arası D olarak belirtilmiştir.

Raporda belirtildiği üzere ülkelerin ulaşması gereken hedef, birincil enerji ihtiyacını yurtiçi ve yurtdışı kaynaklarla tek bir türe/ülkeye bağlı kalmadan çeşitlendirerek etkili bir yönetim şekliyle ve çevreye duyarlı şekilde güvenli enerjiyi her bir vatandaşına ekonomik olarak ulaştırabilmektir. Raporda altı çizilen en önemli noktalardan biri, tek bir alanda ilerleyip diğerlerini aksatmak yerine ülkelerin bu 3 boyutta dengeli olarak gelişimini sağlaması gerektiğidir. Enerji güvenliği, enerjiye erişim ve sürdürülebilirlik konularında dengeli şekilde ilerleyebilmek için aşağıdaki alanlara önem verilmesi gerekmektedir:

1. Enerji tedariki: Karar vericiler arz ve talep konusunda net enerji hedefleri belirleyerek paydaşları sisteme dahil edip şeffaf bir pazar sağlamalıdır.

2. Enerji erişimi: Sektördeki maliyetleri düşürüp rekabeti artırmak adına özel şirketler ve son kullanıcı çeşitli mevzuat düzenlemeleriyle teşvik edilip arz ve talebi karşılayacak altyapı  yatırımları en iyi şekilde planlanmalıdır.

3. Alım gücü: Özellikle dar gelirli vatandaşlara enerji sağlanırken uzun vadede direkt sübvansiyonlar yerine alternatif çözümler üretilmelidir.

4. Enerji verimliliği: Kamu, özel sektör ve son kullanıcıyı kapsayan her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri için geniş çaplı verimlilik politakaları ve uygulamaları devreye sokulmalıdır.

5. Dekarbonizasyon: Değişen pazar dinamiklerine ayak uydurabilmek için yenilenebilir enerji yatırımları artırılmalı ve çevre duyarlılığı ön plana çıkarılmalıdır.

Kasım 2015’de yayınlanan Enerji Trilemma Endeks raporuna göre İsviçre, İsveç ve Norveç genel sıralamada ilk 3’te yer almaktadır. Diğer kategorilere baktığımızda:

Enerji güvenliği   : 1) Kanada 2) Danimarka 3) ABD

Enerji erişimi       : 1) ABD 2) Kanada 3) Luxemburg

Sürdürülebilirlik : 1) İsviçre 2) Kosta Rika 3) Kolombiya

Ülkemiz ise CCC notu ile genel sıralamada 76. sırada olup Morityus, Gabon, Guatemala, Trinidad Tobago ve Fildişi Sahilleri gibi ülkelerin gerisinde kalmıştır. Türkiye’nin:

Enerji güvenliği notu   : 4.57

Enerji erişimi notu       : 4.41

Sürdürülebilirlik notu : 3.95

tr[1]

 

KAYNAK:

[1] “2015 Energy Trilemma Index,” World Energy Council, [Online]. Available: https://www.worldenergy.org/wp-content/uploads/2015/11/20151030-Index-report-PDF.pdf  , 21 Haz. 2016

 

Bu yazı Global kategorisine gönderilmiş ve , , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir