Yüksek Oktanlı Benzin ve Piyasadaki Yeri

Oktan sayısı, benzinin yanma kalitesinin ve zor koşullara dayanma yeteneğinin ölçüsüdür. Kısaca anlatmak gerekirse, yakıtın bileşenindeki vuruntuya* karşı dirençli oktan sayısı ile vuruntu yapıcı özelliğe sahip heptan sayısı yakıtın kalitesini belirler. 95 oktanlık bir benzinde kabaca %95 oranında oktan ve %5 oranında heptan bileşikleri bulunur.

Dünyada oktan sayısı ölçümleri üç şekilde yapılır [1]:

1. Araştırma Oktan Sayısı (Research Octane Number)

RON, Türkiye ve Avrupa ülkeleri başta olmak üzere dünyada en çok kullanılan ölçüm şeklidir. Düşük devirde çalışan (600 rpm) motordaki yakıt performansını ölçen değer olarak tanımlanabilir.

2. Motor Oktan Sayısı (Motor Octane Number)

MON, yüksek devirde çalışan (900 rpm) motordaki yakıt performansını ölçen değerdir.

3. Vuruntu Önleyici Katsayı (Anti-Knock Index)

AKI, RON VE MON değerlerinin ortalaması alınarak hesaplanır. RON değeri 95, MON değeri 89 olan yakıtın AKI değeri 92’dir. AKI; ABD, Kanada ve Brezilya gibi bazı ülkelerin akaryakıt istasyonlarında kullanılan değerdir.

Aslında bu üç değer ülkelerin farklı etiketleme şekillerinden ibarettir. Direk bir bağlantı bulunmasa da, ortalama alındığı için AKI değeri RON değerinden 4-5 birim daha azdır.Ülkemizde daha çok 95 RON ve 98 RON değerli benzin satışı yapılmaktadır. ABD’de ise yakıt kalitesi regular, mid-grade ve premium şeklindedir. Eyaletlere göre değişmekle birlikte ABD’de regular=87 oktan, mid-grade: 88-90 oktan ve premium: 91 oktan üstünü ifade eder.

ABD’de 2012 yılında güncellenen Ortalama Yakıt Tasarrufu Düzenlemesi ile (Corporate Average Fuel Economy) 2017-2021 model hafif hizmet araçlarına 1 galon(3.8 litre) benzinle 40-41 mil, 2022-2025 model araçlara 48.7-49.7 mil yapabilme standardı getirilmiştir. Bu standartları karşılayabilmek için de otomobil üreticileri ağırlık azaltma, aerodinamik geliştirme ve motor hacmini düşürerek yanma kalitesini artıran turbo motor sistemine geçme gibi teknik çözümlere başvurmaktadır [2].

ABD Federal İstatistik Kurumu’nun bir birimi olan Enerji İstatistik Dairesi’nin (US Energy Information Administration) analizine göre daha az yakıt tüketimi ve daha yüksek güce sahip turbo motorlu araçların satışı 2009’dan bu yana 5 katına çıkarak %17.6’ya ulaşmış olup 2025 tahminleri bu oranın %83.3 olacağı yönündedir. Araçlarda turbo motor sistemine geçişin artması ve petrol fiyatının düşük seyretmesi nedeniyle de yüksek oktanlı yakıt kullanımı her geçen yıl artmaktadır [2].

twip160330fig1-lg[2]

twip160330fig2-lg[2]

*Vuruntu: Yakıtın erken yanması ve tam yanmaması nedeniyle motorda çekiç darbesine benzer bir etki oluşturmasıdır.

KAYNAK:

[1] “Octane rating,” Wikipedia Contributers, [Online]. Available: https://en.wikipedia.org/wiki/Octane_rating 1 Nis. 2016

[2] “This Week in Petroleum,” US Energy Information Administration, [Online]. Available: https://www.eia.gov/petroleum/weekly/, Release date: 30 Mar. 2016

 

Bu yazı Global kategorisine gönderilmiş ve , , , ile etiketlenmiş. Kalıcı bağlantıyı yer imlerinize ekleyin.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir